Kiezen en kopen

Echte kerstboom of kunstkerstboom: wat is duurzamer?

Is een echte kerstboom beter voor het milieu dan een kunstboom, of juist niet? Het eerlijke antwoord: dat hangt af van hoe je hem koopt, gebruikt en weggooit. Dit zegt Milieu Centraal erover.

  • Redactie Round Table 158
  • Gepubliceerd
  • 5 minuten lezen
Kraam met echte kerstbomen op de markt, overdag

In het kort

  • Volgens Milieu Centraal is niet te zeggen of een echte of een kunstkerstboom beter is voor het milieu. Hoe lang je een boom gebruikt, maakt het grootste verschil.
  • Een kunstboom gaat gemiddeld 6 tot 10 jaar mee. Bij een echte boom telt vooral de afstand: een lange autorit weegt zwaarder dan het verschil tussen soorten.
  • De milieuvriendelijkste echte boom is een huur- of adoptieboom. Een gekapte boom lever je na de feestdagen in bij de gemeente, nooit zelf verbranden.

Is een echte kerstboom beter voor het milieu dan een kunstboom?

Dat is niet eenduidig te zeggen. Milieu Centraal schrijft dat het niet bekend is welke van de twee beter is, omdat de effecten op het milieu verschillen en niet zomaar bij elkaar op te tellen zijn.

Wel duidelijk is dit: het maken en weggooien van een kunstboom geeft een hogere klimaatimpact dan een levende boom, maar een kunstboom gaat langer mee. Bij een echte boom bepalen vooral de afstand en wat je er na de feestdagen mee doet hoe groot de impact is.

Welke keuze je ook maakt: hoe langer je dezelfde boom gebruikt, hoe kleiner de milieu-impact per jaar.

Hoe lang moet je een kunstkerstboom gebruiken?

Zo lang mogelijk. Volgens Milieu Centraal gaat een kunstkerstboom gemiddeld 6 tot 10 jaar mee. Juist door die lange gebruiksduur kan een kunstboom zijn hogere impact bij productie en afval goedmaken.

  • Kies een kunstboom van goede kwaliteit die lang meegaat, ook als hij duurder is. Elke paar jaar een nieuwe kopen is duurder en slechter voor het milieu.
  • Een tweedehands kunstboom van goede kwaliteit is ook een duurzame keuze, en goedkoper.
  • Een afgedankte kunstboom gaat met het grofvuil mee. Meestal belandt hij in een afvalenergiecentrale die er stroom van maakt.

Waarom maakt de afstand naar de verkoper uit?

Omdat een lange autorit om een boom te halen meer impact heeft dan het verschil tussen soorten kerstbomen. Milieu Centraal adviseert daarom een boom te kiezen die dichtbij is gekweekt, en hem dicht bij huis te kopen.

Dat geldt ook voor een huurboom: moet je ver rijden om hem op te halen en terug te brengen, dan is het klimaatvoordeel weg.

Bij Round Table 158 koop je je boom in de buurt: op de markt in Bodegraven of bezorgd door vrijwilligers, die de adressen per moment in vaste routes combineren. Hoeveel uitstoot dat precies scheelt ten opzichte van zelf rijden, hebben we niet berekend. Waar kerstbomen in het algemeen worden gekweekt, lees je bij soorten kerstbomen.

Wat is de duurzaamste manier om een echte boom weg te doen?

Lever een echte boom in bij de gemeentelijke inzameling. Volgens Milieu Centraal is dat beter dan de boom buiten verbranden, wat meer luchtvervuiling geeft.

Gemeenten laten de bomen versnipperen, composteren of verwerken in een energiecentrale. Versnipperen en composteren leveren nuttige producten op, zoals bodemverbeteraar of bodembedekker. Een afvalenergiecentrale stoot wel CO2 uit, maar weinig andere schadelijke stoffen, en maakt er wat stroom van.

De regels verschillen per gemeente. Kijk in kerstboom inleveren in Gouda, Bodegraven-Reeuwijk en omgeving wanneer en waar je in jouw plaats terechtkunt.

Wat is een huur- of adoptiekerstboom?

Een huur- of adoptiekerstboom is een boom in een pot die je na de feestdagen terugbrengt, waarna hij opnieuw wordt geplant. Milieu Centraal noemt dit de milieuvriendelijkste echte kerstboom.

  • De bomen groeien in een pot, dus de wortels blijven compact en ze zijn makkelijker te vervoeren.
  • Ongeveer 90 procent van deze bomen overleeft de huurperiode.
  • Een boom wordt 3 tot 5 keer als kerstboom verhuurd.
  • Soms betaal je statiegeld, dat je terugkrijgt als je de boom terugbrengt.
  • Het aanbod is beperkt. Zoek online of vraag het na bij een kweker, een milieugroep of je gemeente.

Round Table 158 verhuurt geen bomen. Wil je meer weten over bomen met wortels, lees dan kerstboom met kluit of gekapt.

Telt de verlichting ook mee?

Ja, en soms zelfs meer dan de boom. Milieu Centraal wijst erop dat oude gloeilampjes die dag en nacht branden een grotere klimaatimpact kunnen hebben dan de kerstboom zelf.

Led verbruikt volgens Milieu Centraal ongeveer acht keer minder stroom dan gloeilampjes, en een tijdschakelaar zorgt dat de lampjes niet de hele nacht branden. Meer daarover in kerstboom veilig verlichten.

Welke kerstboom is veiliger?

Een kunstkerstboom is brandveiliger dan een echte boom. De brandweer zegt dat uitdrukkelijk, en volgens Milieu Centraal komt dat doordat kunstbomen brandvertragende stoffen bevatten.

Kies je toch een echte boom, geef hem dan elke dag water: een vochtige boom vat veel minder snel vlam dan een droge. Zet hem in de hoek die het verst van de deur ligt en houd hem weg van gordijnen en warmtebronnen.

Bronnen

  1. Milieu Centraal: Kerstbomen
  2. Milieu Centraal: Kerstverlichting
  3. Brandweer Nederland: December brandveilige feestmaand

Dit artikel is geschreven door de redactie van Round Table 158, de vrijwilligers achter de kerstboomactie. Feiten komen uit de bronnen hierboven; waar geen betrouwbare bron bestaat, geven we praktijkadvies zonder harde getallen. Zie je een fout? Laat het ons weten.

Goed om te weten

Veelgestelde vragen

Is een kunstkerstboom beter voor het milieu?

Niet per se. Milieu Centraal zegt dat niet bekend is wat beter is. Een kunstboom gaat gemiddeld 6 tot 10 jaar mee; hoe langer je hem gebruikt, hoe beter.

Mag ik mijn kerstboom zelf verbranden?

Doe dat liever niet. Buiten verbranden geeft meer luchtvervuiling dan gemeentelijke inzameling. Lever de boom in; zie kerstboom inleveren.

Is kunstsneeuw slecht voor het milieu?

Buiten wel. Kunstsneeuw is meestal van plastic met een brandvertragende laag. De lichte vlokken waaien makkelijk weg en kunnen als microplastic in bodem en water terechtkomen, aldus Milieu Centraal.

Bestaat er een biologische kerstboom?

Ja. Biologische kerstbomen herken je aan het Europese biologisch-logo of het keurmerk PlanetProof. Je vindt ze bij sommige tuincentra en kwekers.

Verder lezen

Meer uit de kennisbank

Alle artikelen over kiezen en kopen

De volgende stap

Bestel je kerstboom voor het goede doel

Kies je maat, je extra's en het moment dat jou uitkomt. Vrijwilligers van Round Table 158 bezorgen hem, of je zoekt hem zelf uit op het Raadhuisplein.

Liever eerst even overleggen?